Kendine güven duymak, bir listedeki maddelere uyarak düzenlenebilecek bir özellik değildir. Kendine güvenen bir insan olmak için olumlu düşünmek, bu konuda alıştırma yapmak, eğitim almak, bilgi birikimine sahip olmak ve diğer insanlarla konuşmak gereklidir.
Kendine güven, iyilik duygularınız, vücudunuzun ve beyninizin kendinizi kabulü ( benlik saygısı) kendi yeteneklerinize, becerilerinize ve deneyiminize duyduğunuz inancın birleşimi olarak ortaya çıkar. Özgüven pek çok insanın sahip olmak istediği önemli bir kişisel özelliktir.
Özgüven Tanımı
Özgüven herkese göre farklı anlamlar ifade etse de, esasen kişinin kendine inanması olarak da tanımlanabilir.
Güven duygusu yetiştirilme tarzımızdan kısmen de farklı durumlara nasıl tepki vermeyi öğrendiğimizin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Başkalarının bizim hakkımızda ne düşüneceğini tartarız ve nasıl davranmamız gerektiğini öğreniriz… Bu dersleri öğreniş biçimimiz ve bu derslerde öğrendiklerimiz diğer insanlar konusundaki düşüncelerimizi etkiler.
Özgüven rakamlarla birebir ölçülebilecek bir şey değildir. Bizim kendimize uygun bulduğumuz rolleri ve görevleri yapma şeklimiz ve karşılaştığımız zor durumlarla başa çıkma konusundaki davranışlarımıza bağlı olarak güvenimiz artabilir ya da azalabilir. Hatta bazı günler kendimizi diğer günlere oranla daha güvende hissedebiliriz.
Düşük Özgüven
Kişinin özgüveninin düşük olmasının başlıca sebepleri şunlardır:
· Bilinmezlik/ bilinmeyen korkusu,
· Eleştiri,
· Dış görünüşünü beğenmeme ( düşük benlik saygısı)
· Kendini yeteri kadar hazır hissetmeme,
· Zaman yönetiminde başarılı olamama,
· Yeterli bilgiye sahip olmama,
· Daha önce yaşanan başarısızlıklar vb.
Kendimize güvenmediğimizde bunun nedeni başkalarının hakkımızda ne düşüneceğidir. İçimizden diğerlerinin bize güleceği, alay edeceği ya da bir hata yaparsak şikayet edeceğini düşünüyorsak kendimize güvenimiz azalır. Böyle düşünmenin en kötü yanı aslında doğru olanı ya da yapılması gerekeni yapamamamızdır. Çevremizdekilerin bizi yanlış yargılayacağından korkarız ve yapılması gerekenleri yapmayız.
Aşırı Özgüven
Aşırı özgüvenli olduğumuzda herhangi bir şeyi yapmak için yeterince becerikli, kabiliyetli hatta bilgili ve donanımlı olmasak da bunu işi yapabileceğimizi düşünürüz. Böyle durumlarda aşırı özgüven başarısızlığa sebep olur. Aşırı özgüven sahibi kişiler kibirli ya da bencil olarak algılanabilir. Kibirli olarak algılanmanın kötü yanı insanların başarısız olduğumuz zaman bu durumdan keyif alacağı gerçeğidir.
İlgili Alanlar Öz saygı ve Öz güven
Güven ve özsaygı birbirlerine yakından bağlantılı olmakla birlikte aynı şey değildir. Güven kendimiz için uygun bulduğumuz rolleri, faaliyetleri ve görevleri yerine getirme yeteneğimiz hakkında nasıl hissettiğimiz tanımlar.
Özsaygı ise kendimiz hakkında nasıl hissettiğimiz ve nasıl düşündüğümüzdür. Yani özsaygı bir yerde kendimizi değerli hissedip hissetmediğimiz hakkındaki kişisel fikrimizdir.
Özsaygısı düşük olan insanların geneli düşük özgüvene sahiptir. Fakat bunun tersi doğru değildir. Yani benlik saygısı iyi olan insanların da özgüveni düşük olabilir. Ya da benlik saygısı düşük insanların bazı konularda kendilerini çok güvenmeleri mümkündür.
Kendimiz için uygun bulduğumuz bir rolü yerine getirmemiz ya da üstlendiğimiz bir görevi güvenle tamamlamamız, hata yapmayacağımız anlamına gelmez. Yeni bir şeylere başlandığında hata yapılmaması mümkün değildir. Güven duygusu hata olduğunda, ne yapılması gerektiğini bilmekle yakından ilgilidir. Bu yüzden güven duygusu problem çözme ve karar verme mekanizmaları üzerinde etkilidir.
Güven Arttırmanın Yolları
Ulaşılmak istenen amaç özgüven arttırmak olsa da, diğer insanların gözünde nasıl daha fazla güvenilir bir imaj yaratacağımız da aşağıda anlatılıyor.
Planlama ve Hazırlık
Yeni durumlarla karşılaştığımızda kendine güvenmek konusunda bir düşüş yaşarız. Güvenimizi arttırmak için yapılabilecek belki de en iyi şey bilinmeyeni planlamak ve hazırlık yapmaktır
Sözgelimi yeni bir iş başvurusunda mülakata hazırlanmak iyi bir fikirdir. Mülakata girmeden önce neler söylemek istediğinizi kafanızda oluşturun. Ayrıca size sorulması muhtemel bazı sorular hakkında da düşünün. Cevaplarınız üzerinde arkadaşlarınızla pratik yapın ve onlardan gelen geri bildirimleri değerlendirin.
Ya da bir röportaja katılacak iseniz, planlama konusunda yapabileceğiniz başka şeyler de vardır. Ayrıntıları düşünün. Röportajdan önce kuaföre gidecek misiniz? Röportaj için ne kadar süre ile yol gideceksiniz? Ne giymelisiniz? Bilinmeyen olayları kontrol edebildiğiniz kadar planlayın. Yapılması gereken her şeyi daha küçük alt bölümlere bölerek olabildiği kadar çok detaya hakim olun.
Bazı durumlarda beklenmedik bazı olaylar için de plan yapmanız gerekebilir. Asıl planınız başarısız olduğu takdirde, yedek planları devreye sokun. Söz gelimi röportaja araba ile gitmeyi planladınız ancak araba çalışmadı ne yapmalısınız? Bu tür olaylarda sakince tepki vermek önemlidir.
Öğrenme Eğitim ve Bilgi
Öğrenme ve araştırma yapmak, olaylar hakkında bilgi edinmek, almayı planladığınız rolleri ve görevleri yerine getirirken kendinize daha çok güvenmenizi sağlar.
Neyi, nasıl yapacağınıza dair farkındalığınız olması genellikle daha hazırlıklı ve işin sonunda daha güvenli olmanıza yol açar.
Bazı durumlarda rolleri ve görevleri gerçekleştirme yetenekleriniz hakkında kendinizi daha az güvende hissedebilirsiniz. Bu şartlar altında bilgi ve deneyimi birleştirin. Hakkında çok şey öğrendiğiniz konularda bilgi ve deneyim geliştirin. Bir konu hakkında ne kadar çok şey bilirseniz kendinize güven geliştirmeniz o kadar kolay olur…
Söz gelimi ilk kez ebeveyn olmayı planlıyorsanız ve bu konuda yeterli bilginiz olmadığını düşünerek gerginlik yaşayabilirsiniz. Bu konuda kitaplar okumak, web sitelerini ziyaret etmek ve diğer ebeveynlerle temasta olmak güveninizi arttırmak konusunda yararlı olacaktır.
İşyerinde yeni göreve başlayan personele yeni sistemleri öğrenmeleri için adaptasyon eğitimi verilir. Aynı şekilde işyerlerinde yaşanan örgütsel değişim döneminde birçok insan değişime direnir fakat değişiklikten etkilenen insanlara yeterli bilgi ve eğitim verilmesi halinde personel yeni çalışma alanı için daha hazırlıklı olur. Böylece çalışanlar kendilerine daha fazla güveneceği için değişikliğe karşı duyulan direnç azalır.
Olumlu Düşünmek
Pozitif düşünmek daima güveninizi arttırmak için iyi bir yoldur. Eğer herhangi bir şeyi başaramayacağınıza inanırsanız, bu durumda bahse konu işe gönülden yaklaşmazsınız. O zaman da otomatik olarak daha başarısız olursunuz. Bütün mesele kendinize yardım ederek ve destek alarak ilgili konuya yaklaşmanızdır. Böylece bu işin üstesinden gelebileceğinize kendinizi ikna edersiniz ve daha başarılı olursunuz.
Helen Keller’in bu konuda çok güzel bir özdeyişi vardır. ‘’İyimserlik başarıyı sağlayan inançtır. Umut ve güven olmadan herhangi bir şeyin olması mümkün değildir.’’
Her konuda bilgi alabileceğiniz hem çevrim içi hem de basılı kaynaklardan edinebileceğiniz olumlu düşünme ile ilgili pek çok bilgi vardır. Olumlu düşünmenin temeli, güçlü yönlerimizi vurgularken zayıf yönlerimizi bilmek ve hatalarımızdan ders alabilmektir. Bu aslında göründüğünden çok daha kolaydır. Pek çok kez geçmişimizde olan olumsuz deneyler üzerinde dururuz. Böylece onları olduğundan daha büyük problemler halinde getirerek kendi motivasyonumuzu düşürürüz. Olumsuz düşünce kendine güven ve hedefe ulaşma konusuna zarar verir.
Güneşin Kızı
